Wat is Stress?

Stress, overspannenheid en burn-out zijn aanpassingsstoornissen.

Een aanpassingsstoornis kan ontstaan na een verandering of gebeurtenis die stress veroorzaakt en een bepaalde mate van aanpassing vraagt.

Zo kunnen reorganisatie, baanverlies, overlijden van een dierbare of echtscheiding stress met zich meebrengen, maar ook leuke gebeurtenissen als een huwelijk, geboorte van een kind, vakantie of verhuizing. Het zijn immers nieuwe of veranderde omstandigheden die aanpassing vragen en daarvoor is energie nodig.

 

Aanpassen aan veranderende situaties

Mensen zijn veerkrachtig en meestal goed in staat om zich binnen vrij korte tijd aan te passen aan een nieuwe situatie. Soms lukt dit minder goed. Als iemand na een ingrijpende gebeurtenis of verandering (een stressvolle situatie) psychische klachten houdt, die een normaal dagelijks functioneren thuis en op het werk verhinderen, is er sprake van een ‘aanpassingsstoornis’.

 

Hoe ga je om met veranderingen?

Het ontstaan van klachten is vooral afhankelijk van de manier waarop je hiermee omgaat. Dit betekent niet dat je ‘zwak’ bent als je wel klachten krijgt. Veel factoren kunnen een rol spelen op de manier hoe je met veranderingen en gebeurtenissen omgaat.

 

Wanneer is er sprake van stress?

Stress is een aanpassingsreactie van het lichaam die het je mogelijk maakt direct op een acute situatie te reageren.

Bij stress gaat je lichaam meer stresshormonen produceren: een natuurlijke reactie om het lichaam in een staat van alertheid te brengen om snel te anticiperen op dreigende situaties. De bloeddruk stijgt, het hart gaat sneller kloppen, de ademhaling versnelt, de spijsvertering vertraagt en het geheugen en de concentratie worden minder.

 

Voortdurend stress

Bij een gezonde stressreactie worden deze hormonen na de stressvolle situatie weer afgebroken tot op het normale niveau. Als er voortdurend stresssituaties zijn, waarbij geen tijd is voor tussentijds herstel, kan het stressniveau chronisch worden verhoogd. Het lichaam raakt gewend aan de grote hoeveelheid stresshormonen.

Mensen merken dat aan zichzelf als ze bijvoorbeeld in het weekend niet meer kunnen ontspannen en daarom ook het weekend volplannen met allerlei activiteiten.

Het lichaam probeert zich aan te passen aan voortdurende stress. Uiteindelijk is deze aanpassing niet vol te houden en raak je overbelast, overspannen of burn-out.

 

Symptomen van stress

Een bepaalde mate van stress is nodig om goed te kunnen functioneren. Als stress langer aanhoudt of vaker voorkomt en er onvoldoende mogelijkheid is voor tussentijds herstel, kunnen klachten ontstaan.

Stressklachten zijn een belangrijk signaal dat er iets moet gebeuren om erger te voorkomen. Het is dan ook belangrijk klachten niet te negeren maar serieus te nemen.

 

Veel voorkomende stressklachten:

Lichamelijke stressklachten

  • slaapproblemen
  • vermoeidheid
  • hoofdpijn
  • nek- of rugklachten
  • spierpijn
  • maag- of darmklachten
  • duizeligheid
  • verhoogde bloeddruk

 

Psychische stressklachten:

  • somberheid, neerslachtigheid
  • piekeren en malen
  • prikkelbaarheid
  • geen rust kunnen vinden
  • niet meer kunnen ontspannen
  • concentratie- en geheugenproblemen
  • chaotisch denken
  • niet tegen drukte kunnen
  • moeilijk beslissingen kunnen nemen